OBSZARY NATURA 2000
Celem działania europejskiej sieci obszarów chronionych Natura 2000 jest powstrzymanie wymierania zagrożonych roślin i zwierząt oraz ochrona różnorodności biologicznej na terenie Europy. Do wdrożenia sieci zobowiązane są wszystkie kraje Wspólnoty.
Celem utworzenia europejskiej sieci obszarów chronionych NATURA 2000 jest powstrzymanie wymierania zagrożonych roślin i zwierząt oraz ochrona różnorodności biologicznej na terenie Europy. Ochrona prowadzona na obszarach „naturowych” polega na ograniczaniu działalności, które szkodzić mogą cennym gatunkom fauny, flory oraz ekosystemom. Do wdrożenia sieci zobowiązane są wszystkie kraje Wspólnoty.
Sieć NATURA 2000 tworzą dwa typy obszarów:
- obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO), wyznaczone do ochrony populacji dziko występujących ptaków oraz
- specjalne obszary ochrony siedlisk (SOO), chroniące siedliska przyrodnicze i gatunki roślin i zwierząt.
Na terenie naszego nadleśnictwa wyznaczono sześć obszarów Natura 2000.
Obszary zarządzane przez Nadleśnictwo Rytel współtworzą dwa obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO): Wielki Sandr Brdy PLB 220001 i Bory Tucholskie PLB 220009.
1. OSO Wielki Sandr Brdy zajmuje na terenie Nadleśnictwa Rytel powierzchnię
2 639,80 ha, a w jego skład wchodzą tereny leśnictwa Kopernica oraz częściowo Wolność, Turowiec i Funka.
Na terenie opisywanego obszaru stwierdzono występowanie co najmniej 22 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej oraz 6 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK). W okresie lęgowym obszar zasiedla powyżej 2% lęgowej populacji krajowej (C6) następujących gatunków ptaków: gągoł, nurogęś; co najmniej 1% populacji krajowej: kania ruda i brodziec piskliwy; w stosunkowo wysokiej liczebności obszar zasiedla: bielik, samotnik, dzięcioł czarny, zimorodek i dudek. W okresie wędrówkowym w znacznych ilościach występuje żuraw: zlotowisko tego gatunku znajduje się na terenie Parku Narodowego „Bory Tucholskie”, obszar ten stanowi ważne zimowisko dla łabędzia krzykliwego (do 400 osobników). Do niedawna na obszarze tym bytował i gniazdował puchacz, największa sowa Polski.
Opis OSO Wielki Sandr Brdy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody
2. OSO Bory Tucholskie jest obszarem ochrony ptaków o łącznej powierzchni 322 535,90 ha. Na terenie zarządzanym przez Nadleśnictwo Rytel zajmuje powierzchnię 13 726,26 ha.
W ostoi występuje co najmniej 28 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, 6 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK). Łącznie na obszarze tym stwierdzono 107 gniazdujących gatunków ptaków. Ich lista jest podobna do występujących na obszarze OSO Wielki Sandr Brdy.
Opis OSO Bory Tucholskie w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody
Na mocy Dyrektywy Siedliskowej na terenie zarządzanym przez Nadleśnictwo Rytel wyznaczono także cztery obszary siedliskowe (SOO) NATURA 2000: Sandr Brdy PLH220026 220009, Las Wolność PLH 220060, Czerwona Woda pod Babilonem PLH 220056 i Doliny Brdy i Chociny PLH 2200558.
1. SOO Sandr Brdy jest obszarem ochrony siedlisk o powierzchni 7492,59 ha. Na terenie zarządzanym przez Nadleśnictwo Rytel znajduje się fragment tego obszaru w leśnictwie Turowiec o powierzchni 564,38 ha. Na terenie tym znajdują się 4 rezerwaty, których głównym przedmiotem ochrony są oligotroficzne i dystroficzne jeziorka powstałe w zagłębieniach wytopiskowych. Przedmiotem ochrony są także fragmenty lasów sosnowych porastających najuboższe gleby, gdzie warstwę runa stanowią porosty, głównie różne gatunki chrobotków. Powierzchnie te zaliczono do cennych fragmentów siedlisk przyrodniczych i oznaczonych jako bory chrobotkowe.
Opis SOO Sandr Brdy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody
2. SOO Las Wolność jest obszarem ochrony siedlisk o powierzchni 335,29 ha. Na terenie Nadleśnictwa Rytel znajduję prawie całość tego obszaru o powierzchni 328,17 ha. Obszar tworzą wzniesienie morenowe o bardzo urozmaiconej rzeźbie - deniwelacje do 80 m na odcinku 1 km. Położone wśród sandrowych równin Borów Tucholskich, stanowiące kilkusethektarową wyspę buczyn wśród generalnie borowego krajobrazu. Przedmiotami ochrony w obszarze są między innymi kwaśne buczyny i torfowiska. Obszar obejmuje bukowe lasy porastające Górę Wolność nieopodal Chojnic. Wśród buczyn w zagłębieniach terenu rozproszone są bory i brzeziny bagienne oraz niewielkie torfowiska, tworząc razem interesujący kompleks siedlisk z mozaiką niewielkich bagienek. Niewielkim, lecz cennym elementem jest także fragment łęgu źródliskowego we wschodniej części obszaru.
Opis SOO Las Wolność w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody
3. SOO Czerwona Woda Pod Babilonem położony jest częściowo na terenie Nadleśnictwa Rytel, leśnictwa Kopernica. Jego łączna powierzchnia wynosi 821,12 ha, z czego na terenie nadleśnictwa 145,93 ha. Obejmuje zbiorowiska wodne i podmokłe, położone wzdłuż rzeki Czerwona Woda. Obszar obejmuje dwie, łączące się rynny polodowcowe. Rynna północna wypełniona jest torfami, na których wykształciły się bory i brzeziny bagienne, a część terenu została zajęta przez łąki. Rynna południowa zajęta jest przez ciąg jezior. Nad strugą wykształciły się niewielkie, ale ładne płaty łęgów. Nazwa ostoi pochodzi od nazwy osady Babilon, zlokalizowanej przy szosie Chojnice-Bytów, w miejscu gdzie przed II wojną światową była granica państwowa i strażnica KOP.
Opis SOO Czerwona Woda Pod Babilonem w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody
4. SOO Doliny Brdy i Chociny położony jest wzdłuż rzek Brda oraz Chocina i obejmuje zbiorowiska wodne i podmokłe, położone w sąsiedztwie tych cieków. Powierzchnia tego obszaru siedliskowego wynosi 1445,76 ha, w tym na terenie Nadleśnictwa Rytel jedynie 73,12 ha. Ten fragment ostoi przylega do zachodniego brzegu jeziora Charzykowskiego. Rynny polodowcowe wcięte w równinę sandrową, wypełnione jeziorami lub wykorzystywane przez rzeki, są typowe dla krajobrazu Borów Tucholskich.
Opis SOO Doliny Brdy i Chociny w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody
