Rezerwat przyrody obejmuje obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, zwierząt i grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi. Na obszarach graniczących z rezerwatem przyrody może być wyznaczona otulina.

Rezerwat przyrody stanowi jedną z najwyższych krajowych form ochrony przyrody – zaraz po parkach narodowych. Ze względu na cel ochrony wyróżnia się rezerwaty: leśne, wodne, stepowe, słonoroślowe, faunistyczne, florystyczne, torfowiskowe, przyrody nieożywionej oraz krajobrazowe.

Nadzór nad rezerwatami w Nadleśnictwie Rytel sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku. W ramach sprawowanego nadzoru sporządza plany ochrony lub plany zadań ochronnych oraz może zmieniać granice rezerwatu lub go zlikwidować w przypadku bezpowrotnej utraty jego wartości.

Bezpośredni zarząd nad rezerwatami wykonuje Nadleśniczy Nadleśnictwa Rytel. W ramach zarządu obiekty są chronione, a także realizowane są w nich działania i zadania ujęte w planie ochrony lub planie zadań ochronnych albo wynikające z bieżących potrzeb, uzgodnionych z RDOŚ. Działania w rezerwatach przyrody określane są na 20 lat w planach ochrony albo maksymalnie na 5 lat w planach zadań ochronnych.

W Nadleśnictwie Rytel powołano 5 rezerwatów przyrody, o łącznej powierzchni 132,35 ha. Należą do nich:

1. Rezerwat przyrody „Jezioro Małe Łowne” – powierzchnia 37,83 ha.

Powołany został Rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 31.12.1993 r.- Monitor Polski nr 5 poz. 37 z 1993 roku.

Rezerwat położony jest na terenie leśnictwa Kopernica (gm. Chojnice, powiat chojnicki). Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych roślinności charakterystycznych dla torfowisk przejściowych i wysokich, lasów bagiennych, wilgotnych oraz świeżych z występującymi tu gatunkami roślin chronionych, rzadkich i zagrożonych wyginięciem. Obszar rezerwatu objęty jest ochroną czynną, posiada aktualny plan ochrony.

Opis rezerwatu przyrody "Jezioro Małe Łowne" w CENTRALNYM REJESTRZE FORM OCHRONY PRZYRODY

Rezerwat przyrody "Jezioro Małe Łowne" (fot.: W. Wencel)

2. Rezerwat przyrody „Moczadło” – powierzchnia 26,17 ha.

Powołany Zarządzeniem Nr 26/2010 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Moczadło”. W obecnych granicach ustanowiony Zarządzeniem Nr 6/2014 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 25 lutego 2014 r. w sprawie rezerwatu przyrody "Moczadło".

Rezerwat przyrody „Moczadło” położony jest w powiecie chojnickim, na terenie gminy Brusy, około 2 km na południowy zachód od miejscowości Męcikał. Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie jeziora lobeliowego wraz z charakterystyczną roślinnością oraz cennymi gatunkami roślin i zwierząt. Rezerwat posiada otulinę. Jest rezerwatem ścisłym, nie posiada planu ochrony ani planu zadań ochronnych.

Opis rezerwatu przyrody "Jezioro Moczadło" w CENTRALNYM REJESTRZE FORM OCHRONY PRZYRODY

Rezerwat przyrody "Jezioro Moczadło" (fot.: W. Wencel)

3. Rezerwat przyrody „Jezioro Żabionek” – powierzchnia 28,58 ha.

Powołany został 4 grudnia 2024 roku Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Jezioro Żabionek”.

Rezerwat położony jest w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Brusy, na terenie leśnictwa Turowiec. Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie jeziora lobeliowego wraz z charakterystyczną roślinnością oraz cennymi gatunkami roślin i zwierząt. Nie posiada planu ochrony ani planu zadań ochronnych.

Opis rezerwatu przyrody "Jezioro Żabionek" w CENTRALNYM REJESTRZE FORM OCHRONY PRZYRODY

Rezerwat przyrody "Jezioro Żabionek" (fot.: W. Wencel)

4. Rezerwat przyrody „Jezioro Sosnóek” – powierzchnia 26,98 ha.

Powołany został 4 grudnia 2024 roku Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Jezioro Sosnówek”.

Rezerwat położony jest w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Brusy, na terenie leśnictwa Turowiec. Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie jeziora lobeliowego wraz z charakterystyczną roślinnością oraz cennymi gatunkami roślin i zwierząt. Nie posiada planu ochrony ani planu zadań ochronnych.

Opis rezerwatu przyrody "Jezioro Sosnówek" w CENTRALNYM REJESTRZE FORM OCHRONY PRZYRODY

Rezerwat przyrody "Jezioro Sosnówek" (fot.: W. Wencel)

5. Rezerwat przyrody „Jezioro Długie” – powierzchnia 12,79 ha.

Powołany został 1 kwietnia 2025 roku Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Jezioro Długie”.

Rezerwat położony jest w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Brusy, na terenie leśnictwa Turowiec. Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie jeziora lobeliowego z postępującą naturalnie eutrofizacją wraz z charakterystyczną roślinnością oraz cennymi gatunkami roślin i zwierząt. Nie posiada planu ochrony ani planu zadań ochronnych.

Opis rezerwatu przyrody "Jezioro Długie" w CENTRALNYM REJESTRZE FORM OCHRONY PRZYRODY

Rezerwat przyrody "Jezioro Długie" (fot.: W. Wencel)