REZERWATY PRZYRODY
Rezerwat przyrody obejmuje obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, zwierząt i grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi. Na obszarach graniczących z rezerwatem przyrody może być wyznaczona otulina.
Rezerwat przyrody stanowi jedną z najwyższych krajowych form ochrony przyrody – zaraz po parkach narodowych. Ze względu na cel ochrony wyróżnia się rezerwaty: leśne, wodne, stepowe, słonoroślowe, faunistyczne, florystyczne, torfowiskowe, przyrody nieożywionej oraz krajobrazowe.
Nadzór nad rezerwatami w Nadleśnictwie Rytel sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku. W ramach sprawowanego nadzoru sporządza plany ochrony lub plany zadań ochronnych oraz może zmieniać granice rezerwatu lub go zlikwidować w przypadku bezpowrotnej utraty jego wartości.
Bezpośredni zarząd nad rezerwatami wykonuje Nadleśniczy Nadleśnictwa Rytel. W ramach zarządu obiekty są chronione, a także realizowane są w nich działania i zadania ujęte w planie ochrony lub planie zadań ochronnych albo wynikające z bieżących potrzeb, uzgodnionych z RDOŚ. Działania w rezerwatach przyrody określane są na 20 lat w planach ochrony albo maksymalnie na 5 lat w planach zadań ochronnych.
W Nadleśnictwie Rytel powołano 5 rezerwatów przyrody, o łącznej powierzchni 132,35 ha. Należą do nich:
- Rezerwat przyrody „Jezioro Małe Łowne” – powierzchnia 37,83 ha.
Powołany został Rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 31.12.1993 r.- Monitor Polski nr 5 poz. 37 z 1993 roku.
Rezerwat położony jest na terenie leśnictwa Kopernica (gm. Chojnice, powiat chojnicki). Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych roślinności charakterystycznych dla torfowisk przejściowych i wysokich, lasów bagiennych, wilgotnych oraz świeżych z występującymi tu gatunkami roślin chronionych, rzadkich i zagrożonych wyginięciem. Obszar rezerwatu objęty jest ochroną czynną, posiada aktualny plan ochrony.
Opis rezerwatu przyrody "Jezioro Małe Łowne" w CENTRALNYM REJESTRZE FORM OCHRONY PRZYRODY
Rezerwat przyrody "Jezioro Małe Łowne" (fot.: W. Wencel)
- Rezerwat przyrody „Moczadło” – powierzchnia 26,17 ha.
Powołany Zarządzeniem Nr 26/2010 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Moczadło”. W obecnych granicach ustanowiony Zarządzeniem Nr 6/2014 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 25 lutego 2014 r. w sprawie rezerwatu przyrody "Moczadło".
Rezerwat przyrody „Moczadło” położony jest w powiecie chojnickim, na terenie gminy Brusy, około 2 km na południowy zachód od miejscowości Męcikał. Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie jeziora lobeliowego wraz z charakterystyczną roślinnością oraz cennymi gatunkami roślin i zwierząt. Rezerwat posiada otulinę. Jest rezerwatem ścisłym, nie posiada planu ochrony ani planu zadań ochronnych.
Opis rezerwatu przyrody "Jezioro Moczadło" w CENTRALNYM REJESTRZE FORM OCHRONY PRZYRODY
Rezerwat przyrody "Jezioro Moczadło" (fot.: W. Wencel)
- Rezerwat przyrody „Jezioro Żabionek” – powierzchnia 28,58 ha.
Powołany został 4 grudnia 2024 roku Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Jezioro Żabionek”.
Rezerwat położony jest w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Brusy, na terenie leśnictwa Turowiec. Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie jeziora lobeliowego wraz z charakterystyczną roślinnością oraz cennymi gatunkami roślin i zwierząt. Nie posiada planu ochrony ani planu zadań ochronnych.
Opis rezerwatu przyrody "Jezioro Żabionek" w CENTRALNYM REJESTRZE FORM OCHRONY PRZYRODY
Rezerwat przyrody "Jezioro Żabionek" (fot.: W. Wencel)
- Rezerwat przyrody „Jezioro Sosnóek” – powierzchnia 26,98 ha.
Powołany został 4 grudnia 2024 roku Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Jezioro Sosnówek”.
Rezerwat położony jest w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Brusy, na terenie leśnictwa Turowiec. Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie jeziora lobeliowego wraz z charakterystyczną roślinnością oraz cennymi gatunkami roślin i zwierząt. Nie posiada planu ochrony ani planu zadań ochronnych.
Opis rezerwatu przyrody "Jezioro Sosnówek" w CENTRALNYM REJESTRZE FORM OCHRONY PRZYRODY
Rezerwat przyrody "Jezioro Sosnówek" (fot.: W. Wencel)
- Rezerwat przyrody „Jezioro Długie” – powierzchnia 12,79 ha.
Powołany został 1 kwietnia 2025 roku Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Jezioro Długie”.
Rezerwat położony jest w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Brusy, na terenie leśnictwa Turowiec. Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie jeziora lobeliowego z postępującą naturalnie eutrofizacją wraz z charakterystyczną roślinnością oraz cennymi gatunkami roślin i zwierząt. Nie posiada planu ochrony ani planu zadań ochronnych.
Opis rezerwatu przyrody "Jezioro Długie" w CENTRALNYM REJESTRZE FORM OCHRONY PRZYRODY
Rezerwat przyrody "Jezioro Długie" (fot.: W. Wencel)
Asset Publisher
Dzień Ziemi 2026: nasza moc dla lasów i planety
Dzień Ziemi 2026: nasza moc dla lasów i planety
22 kwietnia obchodzimy Dzień Ziemi, w tym roku pod hasłem „Our Power, Our Planet – nasza moc, nasza planeta”. To święto wspólnej odpowiedzialności za środowisko i dowód, że codzienne działania – także leśników – realnie wpływają na przyszłość Ziemi.
Początkowo Dzień Ziemi był oddolną inicjatywą. 22 kwietnia 1970 r. 20 mln Amerykanów - wówczas 10 proc. populacji Stanów Zjednoczonych - wyszło na ulice, aby zaprotestować przeciwko ignorancji środowiskowej i domagać się nowej drogi dla planety.
Dzień Ziemi – skąd się wziął ten dzień?
Ten dzień uznawany jest za jedno z największych wydarzeń obywatelskich na świecie. Rozpoczął falę działań, w tym przyjęcie przełomowych na tamten moment przepisów dotyczących ochrony środowiska w USA. W odpowiedzi na to wydarzenie powstały ustawy o czystym powietrzu, czystej wodzie i zagrożonych gatunkach. Powołano także Agencję Ochrony Środowiska (EPA). Później wiele krajów przyjęło podobne przepisy.
Nieco wcześniej, na konferencji UNESCO w 1969 r. wystąpił John McConnel z ideą obchodzonego na całym świecie Dnia Ziemi. Ideę poparł sekretarz generalny ONZ, U Thant. 26 lutego 1971 r. podpisał proklamację, w której wyznaczył równonoc wiosenną jako moment, w którym Narody Zjednoczone obchodzą Dzień Ziemi - 20 albo 21 marca. W 2009 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło nową datę - 22 kwietnia.
Hasło Dnia Ziemi 2026: „Our Power, Our Planet”
Tegoroczne hasło Dnia Ziemi – „Our Power, Our Planet” (nasza moc, nasza planeta) – podkreśla, że prawdziwa zmiana rodzi się z siły wspólnoty, codziennych decyzji i odpowiedzialnego zarządzania zasobami przyrody. Organizatorzy zwracają uwagę, że ochrona klimatu, lasów, wody i bioróżnorodności nie zależy wyłącznie od globalnych decyzji, lecz od działań podejmowanych lokalnie.
Lasy Państwowe a przesłanie Dnia Ziemi
Idee Dnia Ziemi od lat znajdują odzwierciedlenie w pracy leśników. Zrównoważona gospodarka leśna opiera się na zasadzie odnawialności lasów, ochrony różnorodności biologicznej i odpowiedzialności międzypokoleniowej, co bezpośrednio wpisuje się w przesłanie „Naszej mocy dla planety”.
Wiele z naszych działań ma bezpośredni wpływ na ograniczenie skutków zmian klimatu w Polsce – zarówno pod kątem adaptacji lasów, jak i zatrzymywania wody w lesie czy ochrony przeciwpożarowej. Zmieniający się klimat wpływa na wszystkie komponenty lasu i leśnicy wychodzą naprzeciw oczekiwaniom przyrodniczym, społecznym i produkcyjnym w świetle zachodzących zmian.
Efektem prac realizowanych w ramach trwale zrównoważonej gospodarki leśnej jest wzrost udziału powierzchni lasów od 1945 r. z 21 proc. do 29,6 proc. Sadzonki, służące do odnowienia lasów, powstają w szkółkach prowadzonych przez nadleśnictwa. Co roku rośnie tam ok. 700 mln sadzonek w 360 szkółkach. Około 500 mln z tej puli jest sadzonych na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe.

Co ważne, zmieniany jest także skład gatunkowy lasów, czyli są one przebudowywane zgodnie z siedliskiem. Leśnicy, myśląc perspektywicznie, biorą pod uwagę prognozy naukowców dotyczące zmian, jakie zajdą w środowisku w ciągu kilkudziesięciu najbliższych lat.
Lasy mają coraz bardziej zróżnicowaną strukturę wiekową i gatunkową. Według danych GUS obecnie drzew liściastych w polskich lasach jest ok. 31 proc. W 1945 r. było ich zaledwie 13 proc., natomiast drzew gatunków iglastych było 87 proc. Wśród sadzonek obecnie niemal 60 proc. stanowią gatunki liściaste. Udział sosny od lat 50. ubiegłego wieku spada na rzecz wzrostu m.in. dębu.

Dzień Ziemi – co możesz zrobić
Dzień Ziemi to dobry moment, by przypomnieć sobie, że nawet drobne codzienne decyzje mają znaczenie. EarthDay.org zachęca do działań prostych, lecz realnie wpływających na środowisko:
- ograniczaj zużycie plastiku - wybieraj torby i butelki wielorazowe,
- oszczędzaj energię i wodę – wyłączaj światło, skracaj czas kąpieli,
- wybieraj transport zbiorowy zamiast samochodu, a najlepiej poruszaj się pieszo lub rowerem,
- sadź drzewa i rośliny przyjazne zapylaczom lub dbaj o zieleń wokół siebie,
- sprzątaj swoje otoczenie – las, park lub najbliższą okolicę,
- ogranicz marnowanie żywności i wybieraj produkty lokalne,
- ucz się i dziel wiedzą o ochronie środowiska z innymi.
Jak podkreślają organizatorzy Dnia Ziemi, małe działania podejmowane wspólnie mają wielką moc – a troska o planetę nie kończy się jednego dnia w roku.
