Na terenie naszego nadleśnictwa stworzyliśmy szereg punktów wyposażonych w obiekty i infrastrukturę, w oparciu o którą prowadzona jest działalność edukacyjna. Zlokalizowane są w dwóch zasadniczych miejscach – w sąsiedztwie siedziby Nadleśnictwa Rytel oraz na terenie osady Klosnowo.

Obiekty w pobliżu siedziby Nadleśnictwa Rytel

Punkt widokowy „Huragan 100-lecia”

Punkt ten usytuowany jest przy drodze krajowej nr 22, w okolicy skrzyżowania z drogą prowadzącą do siedziby Nadleśnictwa Rytel, dalej w kierunku miejscowości Zapora. W 2018 roku na wzniesieniu, około 135 m n.p.m., wybudowano tutaj wieżę widokową. Znajduje się w centrum największych zniszczeń lasu, które dokonały się za sprawą nawałnicy z 11/12 sierpnia 2017 roku. Obecnie obserwować z niej możemy odradzający się las. Naprzeciwko wieży, po drugiej stronie drogi krajowej, pozostawiliśmy obszar ok. 1 ha z nieuprzątniętym drzewostanem, dzięki czemu możliwe jest obserwowanie przebiegu naturalnej regeneracji zniszczonego przez kataklizm lasu. Przy obiekcie znajduje się miejsce postoju pojazdów oraz tablice edukacyjne informujące o skutkach klęski 100-lecia, udostępnianiu obszarów leśnych po nawałnicy i przywracaniu lasu na tym terenie. W sąsiedztwie wieży od strony drogi krajowej przebiega ścieżka rowerowa, a po stronie przeciwnej usytuowana jest stacja ładowania rowerów elektrycznych. Obiekt jest dostępny dla zwiedzających przez cały rok.

Park przy siedzibie nadleśnictwa

Park usytuowany jest pomiędzy siedzibą nadleśnictwa a linią kolejową. Stare drzewa, które go tworzyły, zostały w dużym stopniu wywrócone lub połamane przez nawałnicę w 2017 r. Obecnie pozostało kilkanaście sędziwych dębów, które oparły się kataklizmowi, a także lipy, klony, modrzewie, robinie, a w miejsce zniszczonych drzew sadzone jest sukcesywnie młode pokolenie drzew i krzewów. Przez park wytyczono ścieżki, przy których ustawiono ławeczki i leśną biblioteczkę, w której znaleźć można ulotki, mapy N. Rytel oraz egzemplarze „Ech Leśnych”- czasopisma popularyzującego gospodarkę leśną i szeroko rozumianą ochronę przyrody. Park jest także początkiem szlaku rowerowego „W ślad za huraganem”, opisanym na tablicy informacyjnej. Obok parku znajduje się miejsce ładowania pojazdów samochodowych oraz plenerowa siłownia. Do edukacji prowadzonej przez pracowników nadleśnictwa wykorzystywana jest także wiata edukacyjna z kominkiem znajdująca się na posesji siedziby nadleśnictwa.

Osada leśna Klosnowo

Wyłuszczarnia Nasion w Klosnowie

Jest to ciekawy historyczny obiekt architektoniczny, w którym zachowały się ponad stuletnie urządzenia służące do wyłuszczania nasion z szyszek drzew leśnych. Wielokondygnacyjny budynek wyłuszczarni wybudowany został w 1913 roku przez Niemców. Ówcześnie był największym tego typu obiektem w Europie. Integralnymi obiektami były dwie osady pracownicze (obecnie są własnością prywatną) i budynek remizy strażackiej, w której stworzyliśmy punkt informacyjno – edukacyjny. Wyłuszczarnia nasion posiada udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami - od strony zachodniej wybudowano podjazd dla wózków inwalidzkich, umożliwiając w ten sposób korzystanie z sanitariatów i zwiedzanie części pomieszczeń zlokalizowanych na parterze budynku wyłuszczarni. Zasady zwiedzania zabytkowej części Wyłuszczarni Nasion w Klosnowie określa regulamin wprowadzony Zarządzeniem nr 13/2025 Nadleśniczego Nadleśnictwa Rytel z dnia 05.05.2025 r.

Izba edukacyjna

Izba edukacyjna znajduje się w budynku starej wyłuszczarni. Jest wyposażona w sprzęt audiowizualny i pomoce dydaktyczne do organizacji zajęć kameralnych, których tematyka powiązana jest głównie z działalnością wyłuszczarni. Ze względów formalnych izba nie jest niestety przystosowana do prowadzenia zajęć edukacyjnych z osobami z niepełnosprawnością ruchową. W izbie pracownicy nadleśnictwa prowadzą również warsztaty, spotkania o charakterze seminaryjnym, konkursy tematyczne. Pełna informacja dotycząca oferty edukacyjnej nadleśnictwa dostępna jest w zakładce https://rytel.torun.lasy.gov.pl/oferta-edukacyjna.

Punkty edukacyjne w sąsiedztwie wyłuszczarni

Na tyłach wyłuszczarni stworzyliśmy punkt edukacyjny poświęcony owadom zapylającym, ich roli w ekosystemach oraz działaniom, jakie należy podejmować w celu ich ochrony. Stanowią go sad nazwany „Kwiecistą Ostoją” oraz zespół urządzeń i instalacji pod nazwą „Zapylacze”. Punkt edukacyjny utworzony został w ramach projektu „Pszczoły wracają do lasu”, który zakładał między innymi stworzenie warunków do rozwoju bazy pokarmowej zapylaczy. W sadzie znajdują się rodzime gatunki drzew owocowych oraz krzewów. Tuż przy sadzie założono łąkę kwietną, w której wysiano dziko żyjące gatunki roślin nektarodajnych, zamontowano barcie, „hotel dla zapylaczy”, skonstruowano gazon, w którym wysiano miododajne rośliny gospodarcze, zainstalowano także tablice poglądowe. Na punkcie edukacyjnym znajduje się też duża wiata, pod którą można się schronić przed deszczem i rozpalić ognisko.

Park „Sędziwy Las”

Jest punktem edukacyjnym (zieloną klasą) na trasie ścieżki edukacyjnej wiodącej od wyłuszczarni do szkółki leśnej. Park ”Sędziwy Las” to drzewostan mieszany z udziałem całej gamy gatunków drzew i krzewów, w tym ponad 200 letnich sosen. Przez las wytyczono ścieżkę w formie pętli. Spacerując po niej można zapoznać się z życiem lasu – rozwojem runa, kształtowaniem się struktury lasu, klimatem jego wnętrza, aktywnością bogatej awifauny, itp. Na ścieżkę wchodzi się przez bramę, na której umieszczono regulamin korzystania z obiektu oraz zasady zachowania się w lesie. W sąsiedztwie utwardzonego placu, do którego wiedzie odnoga ścieżki, zamontowano 3 wiaty ze stołami, których blaty pełnią rolę tablic edukacyjnych. Obok wiat postawiono kilka dodatkowych tablic ułatwiających aktywne prowadzenie zajęć.

Szkółka Leśna Klosnowo

Szkółka leśna jest obiektem produkującym sadzonki na potrzeby Nadleśnictwa Rytel i nadleśnictw ościennych. Produkuje rocznie ok. 1 mln sadzonek różnych gatunków drzew i krzewów. Bogato wyposażona w infrastrukturę szkółkarską – pola siewne z deszczownią, chłodnia, kompostownik, budynek socjalny, stacja meteorologiczna oraz kompletny park maszyn i urządzeń do produkcji, pielęgnacji oraz ochrony sadzonek i obróbki nasion, jest doskonałym miejscem do prowadzenia zajęć edukacyjnych. Podczas zajęć można przekazać wiedzę o rozwoju sadzonek, rozpoznawaniu gatunków drzew i krzewów, ich wymagań ekologicznych, a także sposobach i technice sadzenia. Szkółka przygotowuje sadzonki na potrzeby akcji społecznych i edukacyjnych. Znajduje się na niej także matecznik krzewów leśnych na potrzeby zbioru nasion oraz plantacja choinkowa.